TÜBİTAK 1501 ve 1507 Ar-Ge Destek Programları ile 2026 Hibe Desteği

4 Ocak 2026

Tüm sektörlerden ve tüm teknoloji alanlarındaki Ar-Ge projelerine %75 hibe desteği sağlayan TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge ve 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç destek programları, yılda iki kez (Ocak-Şubat ve Temmuz-Ağustos) açılan çağrılarla yürütülmektedir. 2026/1 çağrısına göre:

1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı başvurusu için son tarihi 26 Mart 2026

1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı başvurusu için son tarihi 12 Mart 2026

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Ar-Ge Desteklerinden Kimler Yararlanabilir?

TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı ve 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı, prensip olarak tüm sektörlerden ve tüm teknoloji alanlarındaki sermaye şirketlerinin (limited veya anonim şirket) Ar-Ge projelerine açıktır ve konu sınırlaması bulunmamaktadır. Ancak değerlendirme aşamasında, TÜBİTAK tarafından belirlenen öncelikli teknoloji alanları ve stratejik konulara uygun projelere ek puan verilerek bu alanlar stratejik olarak teşvik edilmektedir.

Ancak şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar kural olarak bu programlara başvuramazlar. Ancak 1512 BiGG programı kapsamında kurulmuş şahıs şirketlerinin 1507 programına başvuruları kabul edilmektedir. Ayrıca, vakıflar, dernekler, kooperatifler, birlikler ve bunların iktisadi işletmeleri ile kanuni veya iş merkezi yurt dışında bulunan işletmelerin Türkiye’deki temsilcilik ve şubeleri (dar mükellefiyet statüsündekiler) başvuramazlar.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Programlarında Verilen Destekler

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları, KOBİ’lerin Ar-Ge ve yenilik kapasitelerini artırmak amacıyla hibe (geri ödemesiz) şeklinde finansal destek sağlamaktadır. Bu programların sağladığı desteğin kapsamı ve miktarı şu şekildedir:

Destek Oranları ve Limitleri

1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı
Destek oranı %75 olarak uygulanır. Bu program kapsamında projelerin toplam bütçesi için herhangi bir üst sınır bulunmamaktadır. Proje destek süresi ise en fazla 36 ay ile sınırlıdır.

1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı
KOBİ’lerin ilk beş projesini (en az ikisi ortaklı olmak kaydıyla) desteklemeyi amaçlayan bu programda destek oranı%75‘tir. Ancak 1507 programında proje bütçesi en fazla 3.500.000 TL olabilir ve destek süresi 18 ayı aşamaz.

Desteklenen Gider Kalemleri

Her iki program kapsamında da projenin Ar-Ge faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olan aşağıdaki harcamalar desteklenmektedir:

1. Personel Giderleri: Projede görev alan araştırmacı ve teknisyenlerin ücretleri.
2. Seyahat Giderleri: Proje personelinin Ar-Ge çalışmalarıyla ilgili şehirlerarası ve uluslararası ekonomi sınıfı ulaşım giderleri.
3. Alet, Teçhizat, Yazılım ve Yayın Alımı: Proje için gerekli olan donanım ve yazılımlar (seri üretim altyapısına yönelik olanlar hariç).
4. Malzeme ve Sarf Giderleri: Proje sürecinde tüketilecek olan hammadde ve malzemeler.
5. Danışmanlık ve Hizmet Alımı: Yurt içi veya yurt dışından alınan teknik danışmanlıklar ile Yeminli Mali Müşavir (YMM) raporu hazırlama giderleri.
6. Ar-Ge Kuruluşlarına Yaptırılan İşler: Üniversitelere veya diğer Ar-Ge kurumlarına yaptırılan Ar-Ge hizmetleri.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Ar-Ge Desteklerinde Öncelikli Proje Konuları

TÜBİTAK Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konu Başlıkları kapsamında desteklenen temel stratejik teknoloji alanları şunlardır:

1. Dijital Teknolojiler

Bu alan, Türkiye’nin dijital dönüşümünü hızlandıracak kritik yazılım ve donanım teknolojilerini kapsamaktadır:

• Yapay Zeka, Büyük Veri ve Bulut Bilişim: Az etiketli veriyle modelleme, kestirimci bakım, siber-fiziksel sistemler ve yerli bulut çözümleri.
• Siber Güvenlik: Ağ ve iletişim güvenliği, IoT güvenliği ve kuantum sonrası kriptografi.
• 6G Haberleşme Teknolojileri: Yeni nesil kablosuz haberleşme altyapıları.
• Yarı İletken ve Mikroelektronik: Yarı iletken teknolojileri, MNOEMS (Mikro-Nano-Opto-Elektro-Mekanik Sistemler) ve fotonik teknolojiler.
• Dijital Oyun Teknolojileri: Eğitim, sağlık ve savunma gibi alanlara yönelik oyun motorları ve simülasyon sistemleri.

2. Yeşil Büyüme ve Avrupa Yeşil Mutabakatı

Sürdürülebilirlik ve karbon emisyonunu azaltmaya yönelik düşük karbonlu üretim teknolojileri desteklenmektedir:

• Enerji Yoğun Sektörler: Demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, kimyasallar ve plastik sektörlerinde döngüsel ekonomi ve enerji verimliliği.
• Temiz Enerji: Yeşil hidrojen üretimi, fotovoltaik güneş hücreleri, rüzgar enerjisi sistemleri ve biyoyakıtlar.
• Karbon Tutma ve Depolama: Sanayi tesislerinde karbon yakalama teknolojileri ve bu karbonun yararlı ürünlere dönüştürülmesi.

3. Sağlık ve Biyoteknoloji

Milli güvenlik ve halk sağlığı açısından kritik olan yerli çözümler önceliklidir:

• Biyoteknolojik İlaçlar: Onkoloji, otoimmün ve nörolojik hastalıklar için ilaç etkin maddeleri.
• Biyomedikal Ekipman: Yenilikçi tıbbi görüntüleme, akıllı protez/ortezler, implantlar ve robotik cerrahi sistemleri.
• Yerli Aşı ve Tanı Kitleri: Salgın hastalıklara ve yaygın görülen patojenlere karşı yerli aşı, immünolojik ürünler ve hızlı tanı kitleri.

4. Stratejik Sanayi ve İmalat Alanları

Türkiye’nin üretim gücünü ve teknolojik bağımsızlığını artırmayı hedefleyen alanlardır:

• Motor Teknolojileri: Elektrikli kara taşıtları için motorlar, havacılıkta kullanılan turbofan/turboşaft motorlar ve Ramjet/Scramjet teknolojileri.
• İleri Malzeme: Bor esaslı malzemeler, yenilikçi kompozitler, eklemeli imalata uygun tozlar ve biyo-uyumlu malzemeler.
• Otomotiv ve Akıllı Ulaşım: İleri sürücü destek sistemleri (ADAS), batarya yönetim sistemleri ve otonom araç yazılımları.
• Gıda ve Tarım: Akıllı tarım uygulamaları, biyopestisitler, fonksiyonel gıdalar ve sürdürülebilir gıda ambalajlama.

5. Afet Yönetimi ve 12. Kalkınma Planı

Ülkenin afetlere karşı dayanıklılığını artıracak çalışmalar stratejik kapsamdadır:

• Deprem Araştırmaları: Jeodinamik izleme sistemleri, depreme dayanıklı inşaat modelleri ve arama-kurtarma robotları.
• Meteorolojik Afetler: Sel, su taşkını, çığ ve heyelan yönetimine yönelik erken uyarı ve modelleme teknolojileri.
• Yangın Yönetimi: Orman yangınlarının tespiti ve mücadelesi için insansız hava araçları ve yangına dayanıklı malzemeler.

Bu destek programları, sanayi için bir tekno-stratejik pusula vazifesi görür; işletmeleri sadece ürün geliştirmeye değil, aynı zamanda küresel rekabetin ve çevresel standartların şekillendirdiği bu özel geleceğe hazırlamaya odaklanır

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Ar-Ge Destek Projeleri Nasıl Değerlendirilir?

TÜBİTAK, özellikle 1501 Sanayi Ar-Ge ve 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç destek programları kapsamında sunulan proje önerilerini üç temel boyut üzerinden titizlikle değerlendirmektedir. Bu değerlendirme sürecindeki temel boyutlar şunlardır:

• I. Boyut: Projenin Endüstriyel Ar-Ge İçeriği, Teknoloji Düzeyi ve Yenilikçi Yönü: Bu aşamada projenin Ar-Ge niteliği, hangi teknolojik zorlukları çözmeyi hedeflediği ve mevcut çözümlere kıyasla ne tür bir yenilik getirdiği incelenir.
• II. Boyut: Proje Planının ve Kuruluş Altyapısının Proje İçin Uygunluğu: Bu boyutta projenin nasıl yönetileceği, iş paketlerinin zamanlaması, projede görev alacak personelin yetkinliği ve firmanın mevcut makine-teçhizat altyapısının bu projeyi gerçekleştirmek için yeterli olup olmadığı değerlendirilir.
• III. Boyut: Proje Çıktılarının Ekonomik Yarara ve Ulusal Kazanıma Dönüşebilirliği: Son aşamada ise projenin ticarileşme potansiyeli, hedeflenen pazar payı, ithal ikamesi yaratıp yaratmayacağı ve ülke ekonomisine sağlayacağı katma değer analiz edilir.

Değerlendirme süreciyle ilgili diğer kritik hususlar ise şunlardır:

1. Eşik Puan Zorunluluğu: Projelerin kurulda puanlanabilmesi için hakem değerlendirmelerinden belirli bir ortalamanın üzerinde puan alması gerekir; ayrıca bu üç boyuttan herhangi birinde eşik değerin altında kalan projeler, genel puanı yüksek olsa dahi reddedilmektedir.
2. Hakem Değerlendirmesi: Projeler, alanında uzman hakemler tarafından firmaya yapılan yerinde ziyaretler veya video konferans görüşmeleriyle bu kriterlere göre raporlanır.
3. Ek Puan Kriterleri: Bu üç temel boyuta ilaveten; projenin TÜBİTAK tarafından belirlenen öncelikli alanlarda olması, Yeşil Mutabakat konularına uyumu, firmanın önceki projelerindeki ticarileşme başarısı veya uluslararası proje başvurularının bulunması durumunda projeye ek puan verilmektedir.

Bu üç boyutlu değerlendirme yapısını, sağlam durması gereken üç ayaklı bir tabureye benzetebiliriz: Projenin teknolojisi (I. ayak) ne kadar güçlü olursa olsun, eğer iyi bir uygulama planı (II. ayak) veya pazar potansiyeli (III. ayak) eksikse, proje başarısız kabul edilir ve desteklenmez.

Projelerin Teknoloji Seviyesi Ne Olmalıdır? 

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları kapsamında talep edilen veya hedeflenen Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS), projenin başvuru yaptığı sektöre ve “Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konu Başlıkları” kapsamında belirtilen spesifik alanlara göre değişkenlik göstermektedir. Programların genel bir THS sınırı olmamakla birlikte, her bir stratejik konu başlığı için desteklenecek projelerin kapsayacağı THS aralıkları önceden tanımlanmıştır.

Kaynaklara göre farklı teknoloji alanları için belirlenmiş THS örnekleri şunlardır:

1. Dijital Teknolojiler ve Yapay Zeka: Bu alandaki projeler genellikle teknolojinin kavram aşamasından uygulama aşamasına kadar olan geniş bir aralığı kapsar:

• Az Etiketli Veriyle Modelleme: THS 2-8.
• Performansı Yüksek Pekiştirmeli Derin Öğrenme: THS 2-7.
• Alan Bilgisine Sahip, Verimli ve Güvenilir Modeller: THS 4-9.
• Gerçek Zamanlı Büyük Veri İşleme: THS 3-7.
• 6G Teknolojileri (Mimari ve Kablosuz Haberleşme): THS 1-6.

2. Sağlık ve Biyoteknoloji: Sağlık sektöründe, Ar-Ge’nin doğası gereği daha düşük seviyelerden başlayan çalışmalar da destek kapsamındadır:

• Biyoteknolojik İlaç Etkin Maddeleri (Onkoloji, Otoimmün vb.): THS 1-4.
• Yenilikçi Tıbbi Görüntüleme Sistemleri: THS 5-8.
• BİT Tabanlı Yenilikçi Tıbbi Cihazlar: THS 4-8.
• Yerli Tanı Kitleri: THS 1-8.

3. Yeşil Büyüme ve Enerji: Çevresel sürdürülebilirlik ve enerji verimliliği odaklı konularda genellikle orta ve yüksek olgunluk seviyeleri hedeflenir:

• Temiz ve Döngüsel Ekonomi (Karbon Tutma vb.): THS 2-8.
• Fotovoltaik Hücre ve Panel Sistemleri: THS 2-8.
• Yeni Nesil Batarya Teknolojileri: THS 4-9.

4. Sanayi, Motor ve İleri Malzemeler: Üretime ve fiziksel sistemlere yönelik alanlarda daha çok ticarileşmeye yakın seviyeler ön plandadır:

• Bor Esaslı Malzemeler: THS 5-9.
• Elektrikli Kara Taşıtlarına Yönelik Senkron Makinalar: THS 4-9.
• İleri Sürücü Destek ve Güvenlik Sistemleri (ADAS): THS 5-8.

5. Afet Yönetimi: Ülkemizin öncelikli alanlarından olan afet araştırmalarında en temel seviyeden en ileri seviyeye kadar destek sağlanmaktadır:

• Deprem, Sel ve Yangın Araştırmaları: THS 1-9.

Seviyenin Belirlenmesi ve Önemi

Kuruluşlar, proje önerisi sunarken projenin mevcut durumunu (başlangıç THS) belirlemek için TÜBİTAK soru setleri kullanılabilir. Projenin Ar-Ge niteliği ve teknolojik ilerleme sağlama başarısı, THS seviyelerindeki artışla ölçülmektedir. THS 1-3 aralığı temel ve uygulamalı araştırmaları, THS 4-6 teknoloji geliştirme ve prototip aşamasını, THS 7-9 ise ürünleşme ve ticarileşme aşamasını temsil eder.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 Programlarında Sürecin İşleyişi

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programlarının süreç işleyişi, kuruluşun sisteme kaydından projenin ticarileşme aşamasına kadar uzanan, titizlikle kurgulanmış altı temel aşamadan oluşmaktadır.

1. Kuruluş Bazlı Ön Kayıt Süreci

Programa ilk kez başvuracak veya bilgilerini güncellemesi gereken kuruluşlar için ön kayıt zorunludur.İşlemler, kuruluş tarafından atanan bir “Firma Ön Kayıt Sorumlusu” aracılığıyla PRODİS üzerinden yürütülür.

Sistemden alınan Ön Kayıt Formu, Taahhütname ve imza sirküleri gibi belgeler ıslak imzalı olarak TÜBİTAK’a kargo ile gönderilmelidir. Ön kayıt onayı almayan firmalar proje başvurusu yapamazlar.

2. Proje Başvuru Aşaması

Ön kaydı tamamlanan kuruluşlar, çağrı dönemlerinde başvurularını gerçekleştirebilirler.

Proje önerileri (AGY100 veya AGY101 formları) PRODİS üzerinden online doldurulur,  ilgili belgeler elektronik imza ile onaylaması sonrasında başvuru tamamlanır. 

3. Değerlendirme Süreci

Sunulan projeler hem teknik hem de idari açıdan uzmanlar tarafından incelenir. Alanında uzman hakemler kuruluşu yerinde ziyaret eder (veya video konferans yapar) ve projenin Ar-Ge niteliğini, planını ve ticarileşme potansiyelini raporlar.

Hakem raporları ilgili Teknoloji Grubu Yürütme Kurulu tarafından değerlendirilir ve destek kararı Başkanlık onayı ile kesinleşir.

4. Projenin Yürütülmesi ve İzlenmesi

Desteklenen projeler için sözleşme imzalanır ve uygulama dönemi başlar.

Firma, projeyi altı aylık dönemler halinde yürütür; her dönem sonunda teknik faaliyetlerini ve mali giderlerini içeren “Ar-Ge Yardımı İstek Formu”nu sunar.

TÜBİTAK tarafından atanan bir izleyici, firmayı her dönem ziyaret ederek teknik ilerlemeyi yerinde denetler ve onay verir.

5. Ödeme ve Mali Hususlar

Destekler geri ödemesiz hibe şeklindedir.

Yapılan harcamalar, izleyici görüşü ve TÜBİTAK’ın mali denetimi sonucunda uygun bulunursa firmaya ödenir. Proje teknik olarak başarısız olsa bile, kuruluşun kastı yoksa verilen destek geri istenmez.

6. Sonuçlandırma ve Ticarileşme İzleme

Proje süresi sonunda kapsamlı bir “Proje Sonuç Raporu” hazırlanır,.

Teknik çalışmaları biten projeler için ticarileşme izleme süreci başlar. Firma, proje çıktılarının ekonomik etkilerini (satış rakamları, maliyet düşüşü vb.) raporlar (TR),. Bu süreçte elde edilen Ticarileşme Başarı Puanı (TBP), firmanın sonraki başvurularında referans olarak kullanılır.

Özetle bu süreç, önce firmanın kimliğinin ve mali gücünün onaylandığı, ardından proje fikrinin hakemlerce tartıldığı ve son olarak uygulamanın adım adım denetlenerek ödüllendirildiği bir teknoloji yönetim döngüsüdür.

Neden TÜBİTAK 1501 ve 1507 Süreçlerinde Apsis Danışmanlık ile Çalışmalısınız?

TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı ve 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı, farklı ölçek ve olgunluk seviyelerindeki firmalara hitap etse de, değerlendirme mantığı ve süreç yönetimi açısından ortak bir disipline sahiptir. Her iki programda da başarı; yalnızca teknik fikrin gücüne değil, projenin doğru kurgulanmasına, tutarlı planlanmasına ve ikna edici biçimde sunulmasına bağlıdır.

Apsis Danışmanlık olarak bu programları birbirinden kopuk değil, aynı Ar-Ge yolculuğunun farklı basamakları olarak ele alıyoruz.

1. Ar-Ge Yol Haritasını Birlikte Kurguluyoruz

1507 çoğu firma için Ar-Ge disiplininin kurulduğu ilk adımdır; 1501 ise daha yüksek bütçeli, daha derin teknoloji içeren ve sanayi ölçeğinde etki yaratması beklenen projelere yöneliktir.

• Firmanın mevcut teknik ve kurumsal kapasitesini analiz ederek hangi programın daha doğru başlangıç noktası olduğunu netleştiriyoruz.
• 1507 başvurularını, ileride 1501’e taşınabilecek bir Ar-Ge sürekliliği perspektifiyle kurguluyoruz.
• 1501 projelerinde ise firmanın geçmiş Ar-Ge deneyimini, ticarileşme kabiliyetini ve ölçeklenebilirliğini güçlü şekilde konumlandırıyoruz.

2. Projeyi TÜBİTAK’ın Değerlendirme Mantığına Göre Şekillendiriyoruz

Hem 1507 hem 1501 programlarında TÜBİTAK projeleri üç temel boyutta değerlendirir:

• Ar-Ge içeriği ve yenilikçi yön
• Proje planı ve kuruluş altyapısının uygunluğu
• Ekonomik yarar ve ticarileşme potansiyeli

Apsis Danışmanlık olarak:

• Projeyi bu üç boyutta dengeli ve birbirini besleyen bir yapıya oturtuyoruz.
• Teknik anlatımı, proje planı ve ticari hedeflerle kopuksuz hale getiriyoruz.
• “İyi fikir” ile “desteklenebilir Ar-Ge projesi” arasındaki farkı başvuru öncesinde netleştiriyoruz.

3. 1507’de Başlangıç Disiplini, 1501’de Derinlik ve Ölçek Sağlıyoruz

1507 projelerinde sıkça karşılaşılan risk; Ar-Ge içeriğinin yüzeysel kalması, 1501 projelerinde ise aşırı teknik anlatımın plan ve ticarileşme boyutunu gölgelemesidir.

Bu nedenle:

• 1507 projelerinde Ar-Ge niteliğini netleştiriyor, rutin faaliyetleri ayıklıyoruz.
• 1501 projelerinde teknoloji derinliğini korurken, iş paketleri, süre ve bütçe gerçekçiliğini merkeze alıyoruz.
• Her iki programda da hakemlerin aradığı “teknik-idari-ekonomik dengeyi” kuruyoruz.

4. Hakem ve İzleyici Süreçlerini Projenin Gücünü Gösteren Bir Zemine Çeviriyoruz

Gerek 1507 gerek 1501 kapsamında hakem görüşmeleri ve izleyici denetimleri, projenin kaderini etkileyen kritik aşamalardır.

Apsis Danışmanlık:

• Hakem ziyaretlerini bir risk unsuru değil, projenin değerini anlatma fırsatı olarak ele alır.
• Firma ekibini teknik, mali ve ticari sorulara karşı önceden hazırlar.
• Onay sonrası dönemde izleyici denetimleri ve raporlamayı planlı biçimde yönetir.

5. Sadece Başvuruyu Değil, Proje Ömrünü Sahipleniyoruz

1501 ve 1507’de en sık yaşanan sorunlardan biri, proje onayı sonrası raporlama ve izleme disiplininin zayıflamasıdır. Bu durum ödemelerin gecikmesine ve projenin zayıf performans göstermesine yol açabilir. Biz:

• Teknik ve mali dönem raporlarını takvimli ve sistematik şekilde yönetiyoruz.
• Projenin sözleşmeye uygun ilerlemesini güvence altına alıyoruz.
• Firmanın Ar-Ge ekibini bürokrasiyle yormadan, asıl işine odaklı tutuyoruz.

6. Kısa Vadeli Destek Değil, Kurumsal Ar-Ge Yetkinliği

Apsis Danışmanlık için 1507 ve 1501; yalnızca birer hibe programı değildir. Bu programlar;

• firmanın Ar-Ge kültürünü kuran,
• proje yapabilme ve yönetme yetkinliğini geliştiren,
• uzun vadeli büyümeyi destekleyen stratejik araçlardır.

Biz bu süreci, tek seferlik bir başvuru olarak değil, firmanın Ar-Ge yolculuğunun yapı taşlarından biri olarak ele alırız.

Özetle, Apsis Danışmanlık ile çalışmak, 1507 veya 1501 fark etmeksizin; TÜBİTAK’ın beklentilerini doğru okuyan, riskleri baştan yöneten ve Ar-Ge yatırımınızı kalıcı değere dönüştüren bir çözüm ortağıyla ilerlemek demektir.

Ar-Ge Projenizi Apsis Danışmanlık ile Hayata Geçirin

Hangi programın projeniz için daha uygun olduğu, proje fikrinin nasıl yapılandırılması gerektiği ve değerlendirme sürecinde nelere dikkat edilmesi gerektiği, çoğu zaman sürecin kaderini belirler. Apsis Danışmanlık olarak,  proje fikrinizin 1501 mi yoksa 1507’ye mi daha uygun olduğunu,  Ar-Ge içeriğinin desteklenebilirlik düzeyini ve başvuru sürecinde güçlendirilmesi gereken noktaları ilk görüşmede net biçimde ortaya koyuyoruz.

📌 Ar-Ge projenizi birlikte değerlendirmek ve en doğru yol haritasını oluşturmak için bizimle iletişime geçin. Doğru program, doğru kurgu ve doğru süreç yönetimiyle Ar-Ge yatırımınızı kalıcı değere dönüştürelim.

---

Sıkça Sorulan Sorular

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programlarının temel amacı nedir?
TÜBİTAK 1501 ve 1507 Ar-Ge destek programlarının temel amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren firmaların Ar-Ge ve yenilik kapasitesini artırmak, proje esaslı çalışma kültürünü yerleştirmek ve geliştirilen teknolojilerin ekonomik değere dönüşmesini sağlamaktır. Her iki program da firmaların teknolojik rekabet gücünü artırmayı, Ar-Ge faaliyetlerini sistematik hale getirmeyi ve uzun vadede ticarileşebilir çıktılar üretmesini hedefler. 1507 programı daha çok Ar-Ge yolculuğunun başlangıç aşamasındaki KOBİ’lere odaklanırken, 1501 programı daha olgun, bütçesi ve süresi daha geniş sanayi Ar-Ge projelerine yöneliktir.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 programlarına kimler başvurabilir?
Her iki programa da yalnızca Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri başvurabilir. Başvuru sahibinin limited veya anonim şirket statüsünde olması gerekir. TÜBİTAK 1507 programı KOBİ ölçeğindeki firmalara yöneliktir. TÜBİTAK 1501 programında ise KOBİ veya büyük ölçekli firma ayrımı yapılmaksızın sanayi kuruluşlarının başvuruları kabul edilir. Şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar bu programlara başvuramaz.

1501 ve 1507 programları arasındaki temel fark nedir?
1507 programı, firmaların Ar-Ge yapma kabiliyetini kazanmasını hedefleyen bir “başlangıç programı”dır ve proje bütçesi ile süresi sınırlıdır. 1501 programı ise daha yüksek bütçeli, daha uzun süreli ve sanayi ölçeğinde etki yaratması beklenen Ar-Ge projelerini destekler. 1507’de bir firmanın en fazla beş projesi desteklenebilirken, 1501’de böyle bir sayı sınırı bulunmaz. Buna karşılık her iki programın değerlendirme mantığı ve izleme süreçleri büyük ölçüde benzerdir.

Bu programlar kapsamında sağlanan destek geri ödemeli midir?
TÜBİTAK 1501 ve 1507 programları kapsamında sağlanan destekler geri ödemesiz hibe niteliğindedir. Ancak projenin kuruluşun kasıtlı eylemleri veya ağır ihmali nedeniyle yürürlükten kaldırılması durumunda, yapılan tüm ödemeler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gecikme faizi uygulanarak geri tahsil edilir. Bu nedenle proje yürütme ve raporlama yükümlülüklerine tam uyum büyük önem taşır.

Hangi tür proje giderleri desteklenmektedir?
Her iki program kapsamında da Ar-Ge faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olmak kaydıyla; personel giderleri, seyahat giderleri, alet-teçhizat-yazılım ve yayın alımları, malzeme ve sarf giderleri, danışmanlık ve hizmet alımları ile üniversiteler veya Ar-Ge kuruluşlarına yaptırılan Ar-Ge hizmetleri desteklenmektedir. Seri üretime yönelik yatırım niteliği taşıyan harcamalar ise destek kapsamı dışında bırakılmaktadır.

Hangi tür Ar-Ge ve yenilik projeleri desteklenir?
1501 ve 1507 programları; yeni bir ürün geliştirilmesine, mevcut ürün veya süreçlerin teknolojik açıdan iyileştirilmesine, ürün kalitesini artıran veya maliyetleri düşüren yeni teknik çözümlerin geliştirilmesine ve yeni üretim teknolojilerinin ortaya konulmasına yönelik Ar-Ge projelerini destekler. Projenin mutlaka Ar-Ge niteliği taşıması, rutin mühendislik veya üretim faaliyetlerinden ayrışması gerekir.

Öncelikli Ar-Ge alanları var mıdır? Bu alanlara başvurmak avantaj sağlar mı?
Evet. TÜBİTAK, dönemsel olarak “Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konu Başlıkları” yayımlamaktadır. Bu başlıklara giren projeler, hem 1501 hem de 1507 programlarında değerlendirme aşamasında ek puan avantajı elde edebilir. Yeşil büyüme, dijital teknolojiler, yapay zekâ, siber güvenlik ve afet yönetimi gibi alanlar bu kapsamda öne çıkan başlıklardır. Projenin bu alanlarla teknik ve somut şekilde ilişkilendirilmesi, desteklenme ihtimalini artırır.

TÜBİTAK 1501 ve 1507 başvuruları nasıl yapılır?
Her iki program için de başvurular yalnızca elektronik ortamda, TÜBİTAK’ın Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi (PRODİS) üzerinden yapılır. Başvurunun geçerli sayılabilmesi için proje önerisine ilişkin tüm bilgilerin ve eklerin bu sistem üzerinden eksiksiz şekilde girilmesi gerekir. Başvuruların son güne bırakılmaması, teknik ve idari riskleri azaltır.

Proje önerileri hangi kriterlere göre değerlendirilir?
1501 ve 1507 programlarında proje önerileri üç temel boyutta değerlendirilir. Bunlar; projenin endüstriyel Ar-Ge içeriği ve yenilikçi yönü, proje planının ve kuruluş altyapısının uygunluğu ile proje çıktılarının ekonomik yarara ve ulusal kazanıma dönüşebilirliğidir. Bu üç boyuttan herhangi birinde yetersizlik bulunması, projenin desteklenmemesine yol açabilir.

Hakem değerlendirme süreci nasıl işler?
Başvurusu alınan projeler için TÜBİTAK tarafından alanında uzman hakemler görevlendirilir. Hakemler, proje ekibiyle görüşmek ve kuruluşun teknik altyapısını değerlendirmek üzere yerinde ziyaret veya çevrim içi toplantı gerçekleştirebilir. Hakemlerin hazırladığı değerlendirme raporları esas alınarak nihai destek kararı ilgili teknoloji grubu yürütme yapısı tarafından verilir.

Proje onaylandıktan sonra firmaların yükümlülükleri nelerdir?
Proje desteklenmeye hak kazandığında, firma ile TÜBİTAK arasında bir destek sözleşmesi imzalanır. Proje süresince firma, altışar aylık dönemler halinde teknik ve mali raporlar sunmakla yükümlüdür. Proje sonunda ise proje sonuç raporu hazırlanır. Bu raporlar üzerinden projenin teknik ilerlemesi ve mali uygunluğu izlenir.

Proje tamamlandıktan sonra süreç sona erer mi?
Hayır. Proje teknik olarak tamamlandıktan sonra TÜBİTAK, proje çıktılarının ticarileşme performansını izlemeye devam eder. Bu ticarileşme performansı, firmanın gelecekte yapacağı TÜBİTAK başvurularında önemli bir referans niteliği taşır ve firmanın kurumsal Ar-Ge geçmişini doğrudan etkiler.

TÜBİTAK 1507, hangi firmalar için daha uygundur?
TÜBİTAK 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı, Ar-Ge faaliyetlerine yeni başlayan veya bu alanda sınırlı deneyimi bulunan KOBİ’ler için daha uygun bir programdır. Daha önce TÜBİTAK desteklerinden hiç yararlanmamış, Ar-Ge kültürü henüz kurumsallaşmamış veya ilk defa proje esaslı Ar-Ge yapmayı planlayan firmalar için 1507, kontrollü ve öğretici bir başlangıç sunar. Proje bütçesinin ve süresinin sınırlı olması, firmaların hem teknik hem de idari açıdan süreci daha yönetilebilir bir çerçevede deneyimlemesine imkân tanır. Ayrıca 1507 programı, firmaların ileride 1501 gibi daha kapsamlı desteklere geçişi için önemli bir hazırlık aşaması işlevi görür.

TÜBİTAK 1501, hangi firmalar için daha uygundur?
TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı ise Ar-Ge konusunda belirli bir olgunluğa ulaşmış, teknik altyapısı ve proje yönetim kapasitesi daha gelişmiş firmalar için tasarlanmıştır. Daha büyük bütçeli, daha uzun süreli ve sanayi ölçeğinde etki yaratması beklenen projeler bu program kapsamında değerlendirilir. Daha önce 1507 veya benzeri Ar-Ge desteklerini kullanmış, ticarileşme hedefi net olan ve Ar-Ge faaliyetlerini kurumsal yapının bir parçası haline getirmiş firmalar için 1501, doğal bir sonraki adımdır. Ayrıca KOBİ olma şartı bulunmadığı için orta ve büyük ölçekli sanayi kuruluşları da bu programdan yararlanabilir.