KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı, işletmelerin makine-teçhizat, kalıp, yazılım, personel ve hizmet alımı giderleri ile işletme sermayesi ihtiyaçları için finansal kuruluşlardan kullanacakları kredilerin faiz veya kâr payı giderlerine geri ödemesiz destek sağlayan bir finansman programıdır.

Programın temel amacı iki ana eksene dayanmaktadır:

KOBİ’lerin Kapasitesini Artırmak: KOBİ’lerin verimliliğini, dayanıklılığını, üretimini, pazar büyüklüğünü ve kurumsal kapasitesini artırmaya yönelik ölçek büyütme yatırımlarına katkı sağlamak.
Tedarikçi Geliştirmek: Büyük işletmelerin tedarikçilerinin geliştirilmesine destek olmak.

Başvuru Şartları

KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı’ndan yararlanmak isteyen işletmelerin sağlaması gereken başvuru koşulları şunlardır:

Sistem Kaydı ve Güncellik: İşletmenin KOSGEB sisteminde kayıtlı, aktif durumda olması ve KOBİ Bilgi Beyannamesi niteliğindeki “İşletme beyanının” güncel olması gerekmektedir.
İşletme Ölçeği ve Statüsü: Programdan yalnızca küçük işletme veya orta büyüklükteki işletmeler yararlanabilir; mikro işletmeler başvuru yapamaz. Ayrıca işletmenin Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsünde olması zorunludur.
Hızlı Büyüme Şartı: Kural olarak programdan hızlı büyüyen işletmeler yararlanabilmektedir. Ancak işletmenin geçerli bir “Teknogirişim Rozeti”ne sahip olması veya tedarikçi geliştirmeye yönelik belirlenen sektörlerde paydaşlarla iş birliği yapması (KOSGEB’e bildirilen işletmeler arasında yer alması) durumunda hızlı büyüme şartı aranmaz.
Desteklenen Sektörler: İşletmenin başvuru formunu ilk onayladığı tarihte şu NACE kodlarından birinde faaliyet gösteriyor olması gereklidir:
- Kısım C – İmalat
- Bölüm 61 – Telekomünikasyon
- Bölüm 62 – Bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler
- Bölüm 63 – Bilişim altyapısı, veri işleme, barındırma ve diğer bilgi hizmeti faaliyetleri
- Bölüm 72 – Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri
İmalat Sektörüne Özel Ek Şartlar: NACE Kodu Kısım C (İmalat) kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin başvuruyu ilk onayladıkları tarih itibarıyla geçerli bir Sanayi Sicil Belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Bunun yanı sıra, bu işletmelerin ilan edilen son başvuru tarihi ve öncesinde raporlanmış bir Yalın Olgunluk Değerlendirme Analizi (YODA) yaptırmış olması esastır.

Hızlı Büyüyen İşletme Ne Demektir?

KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programına göre hızlı büyüyen işletme; hesaplamaya (4 yıl önceki) 2022 yılında çalışan sayısı en az 10 olan (3600 prim-gün) ve üç yıllık periyotta istihdam veya net satışlar açısından yıllık ortalama %10 ve üzerinde büyüyen işletmeleri ifade etmektedir.

Bu durum belirlenirken şu kriterler dikkate alınmaktadır:

İşletmenin ortak veya bağlı işletme olma durumu göz önünde bulundurulmaz; yalnızca başvuru sahibi işletmenin yıllık istihdam sayısı veya net satışları dikkate alınır.
Net satışlara dayalı büyüme hesaplamasında veriler, GSYH Deflatörü kullanılarak düzeltilir.

Desteklenen Giderler

Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında işletmelerin proje ile ilişkilendirilmiş faaliyetleri için finansal kuruluşlardan kullanacakları finansmanın faiz/kar payına geri ödemesiz destek sağlanmaktadır. Bu kapsamda desteklenen gider kalemleri ve kapsamları şunlardır:

Makine, teçhizat ve kalıp giderleri: Proje süresi içerisinde satın alınan yeni makine, teçhizat ve kalıp giderleri ile yeni olmayan ancak elektrik motorları en az IE2 verim sınıfında olan makine giderlerini kapsar.
Yazılım giderleri: Proje süresi içerisinde satın alınan yazılımların lisans bedeli, buluttan erişim hakkı bedeli veya zaman sınırlı lisans kullanım bedellerini kapsar.
Personel giderleri: İşletmenin proje süresi içerisinde gerçekleştireceği yeni personel istihdamını veya işletmenin mevcut personeline ilişkin giderleri kapsar.
Hizmet alımı giderleri: İşletmenin proje süresi içerisinde alacağı eğitim, danışmanlık ve yönderlik, belgelendirme, test ve analiz, pazarlama, tasarım ve sınai mülkiyet hakları alanlarındaki hizmetlere ilişkin giderleri kapsar.
İşletme sermayesi: İşletmenin projesiyle ilişkili olmak şartıyla, proje süresi içerisinde gerçekleştireceği yukarıda belirtilen ana gider kalemleri haricindeki diğer giderleri kapsar. İşletme sermayesi için kredi kullandırımına esas tutara, projenin niteliği dikkate alınarak Kurul tarafından karar verilir.

Ayrıca, Kurul tarafından bu kalemler için kredi kullandırımına esas tutar belirlenirken vergi, harç ve benzeri giderlerin kapsam dışı tutulduğunu unutmamalısınız.

Program Kapsamında Alınan Kredi Tutarı ve Vadesi

KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında işletmelere sunulan kredi alt ve üst limitleri şu şekildedir:

İşletme başına kredi alt limiti: 1.000.000 TL’dir.
İşletme başına genel kredi üst limiti: 20.000.000 TL’dir.
İstisnai kredi üst limiti: Tedarikçi geliştirmeye yönelik savunma, havacılık ve uzay alanında iş birliği yapılan paydaşların bildirdiği işletmeler için kredi üst limiti 30.000.000 TL’ye kadar çıkabilmektedir.

Bu istisnai durumdaki işletmelerin savunma alanında proje sunmaları halinde, sahip oldukları EYDEP (Endüstriyel Yetkinlik Değerlendirme ve Destekleme Programı) sertifikası seviyesine göre kredi üst limitleri daha detaylı olarak şu şekilde uygulanır:

EYDEP-C sertifikasına sahip işletmeler için: 25.000.000 TL
EYDEP-B sertifikasına sahip işletmeler için: 27.500.000 TL
EYDEP-A sertifikasına sahip işletmeler için: 30.000.000 TL

KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında işletmelere sunulan kredilerin vade ve ödeme planları şu şekilde düzenlenmiştir:

Azami Kredi Vadesi: Program kapsamında kullandırılacak her bir kredinin desteklenecek azami vadesi 36 ay ile sınırlandırılmıştır.
Ödeme Dönemleri: İşletmeler tarafından finansal kuruluşlara yapılacak geri ödemeler, 3’er (üçer) aylık dönemler halinde ve eşit taksitli olacak şekilde belirlenmektedir.

Ayrıca, program kapsamında kullandırılan krediler için sonradan herhangi bir vade uzatımı yapılmasına izin verilmemektedir.

Program Kapsamında Yalın Olgunluk Değerlendirme Analizi (YODA) süreci nasıl işler?

Yalın Olgunluk Değerlendirme Analizi (YODA), işletmenin yalın üretim konusundaki mevcut durumunun analiz edilerek bir yol haritasının çıkarıldığı hizmet sürecidir. Yönergeye göre bu sürecin işleyişi ve şartları şu şekilde düzenlenmiştir:

Analizi Gerçekleştiren Taraflar: Süreç, işletmenin mevcut durumunu analiz eden bir model fabrika veya Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından bildirilen bir yalın dönüşüm danışmanı tarafından yürütülür ve yalın dönüşüm konusunda işletmeye bir yol haritası belirlenir.
İmalat Sektörü İçin Zorunluluk: NACE kodu Kısım C (İmalat) sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerin programa başvurabilmesi için YODA yaptırmış olması şarttır. Hazırlanan YODA raporu tarihinin, ilan edilen son başvuru tarihi ve öncesinde olması esas kabul edilir.
Model Fabrika Hizmetine Geçiş: YODA Raporu’nda ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda, işletmelerin proje süresi içerisinde Model Fabrika hizmetlerine (eğitim, danışmanlık, öğren-dönüş vb.) başlaması zorunlu tutulmaktadır.
Sözleşme Aşaması: Model fabrika hizmetinin alınmaya başlanması, işletme ile Model Fabrika arasında yapılacak bir sözleşme ile resmiyet kazanır ve bu sözleşmenin proje bitiş tarihinden önce yapılmış olması gerekmektedir.

Program Kapsamında Model Fabrika Hizmet Alımı

KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında işletmelerin Model Fabrika hizmetleri alması kural olarak zorunludur.

Zorunluluğun Detayları:

İşletmelerin, Yalın Olgunluk Değerlendirme Analizi (YODA) Raporu’nda ortaya çıkan ihtiyaçlarına uygun olan Model Fabrika hizmetlerine (eğitim, danışmanlık vb.) proje süresi içerisinde başlaması zorunlu tutulmuştur.
Hizmet alım süreci, Model Fabrika ile yapılacak bir sözleşme ile başlar ve bu sözleşmenin mutlaka projenin bitiş tarihinden önce yapılmış olması gerekmektedir.
İstisna: İşletme, proje başlamadan önce Model Fabrikadan eğitim, danışmanlık veya “öğren-dönüş” hizmetlerinden herhangi birini almışsa ya da halihazırda almaya devam ediyorsa, “hizmetin proje süresi içinde başlaması” şartından muaf tutulur. Ancak bu durumun sözleşme, fatura veya Model Fabrikadan alınacak bir yazı ile belgelendirilmesi şarttır.

Desteğin Kapsamı: Kapasite Geliştirme Destek Programı nakdi bir ödemeden ziyade, işletmelerin finansal kuruluşlardan kullanacakları krediler için bir faiz/kar payı desteği sunmaktadır.

Model Fabrikalardan alınacak eğitim, danışmanlık ve yönderlik gibi hizmetler, programın desteklediği ana gider kalemlerinden olan “Hizmet alımı giderleri” kapsamında değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, işletmelerin proje süresi içerisinde Model Fabrikadan alacakları hizmetlerin finansmanı için bankalardan kullanacakları kredinin faiz veya kâr payı giderlerine KOSGEB tarafından geri ödemesiz destek sağlanmaktadır.

Destek puanı nasıl belirlenir ve hesaplama nasıl yapılır?

KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında destek puanının belirlenmesi ve ödeme hesaplamaları şu şekilde yapılmaktadır:

Destek Puanının Belirlenmesi: Destek puanı, KOSGEB Başkanlık Makamı Oluru ile belirlenmektedir. Destek tutarının hesaplanmasında, finansal kuruluş tarafından aktif kredi kullandırımının yapıldığı tarihte geçerli olan destek puanı esas alınır.
Hesaplamanın Yapılışı: Kurul tarafından onaylanan gider kalemleri için kullandırılan kredilere ilişkin faiz veya kâr payı desteği, her bir sözleşme özelinde uygun bulunan giderlerin kümülatif (toplam) tutarına uygulanacak destek puanı ve kredi vadesi üzerinden hesaplanır.
Hesaplama Tablosu ve Net Tutar: Bu işlem, sorumlu KOSGEB personeli tarafından “Kapasite Geliştirme Destek Programı Destek Hesaplama Tablosu” kullanılarak gerçekleştirilir. İlgili dönemde ödenecek net destek tutarı belirlenirken, işletmeye varsa daha önce ödenmiş olan destek tutarları hesaptan düşülür.

Projenin Sıralamasında ve Puanlamasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Projenin değerlendirilmesi ve puanlamasında öncelikle projenin Program kapsamında desteklenebilecek konulardan olup olmadığı kontrol edilir; başvuru konusu faaliyet kodunun uygun olmaması veya savunma sanayi projelerinde zorunlu olan EYDEP sertifikasının bulunmaması durumunda proje tüm alanlardan 0 (sıfır) puan alır ve desteklenmez.

Uygun bulunan projeler, kurul üyeleri tarafından 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve kurul puanı, üyelerin verdikleri puanların aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır. Başvurunun başarılı sayılabilmesi için kuruldan en az 50 puan alması zorunludur; 50 puanın altında kalan projeler reddedilir.

Puanlama aşamasında Kurul tarafından dikkate alınan temel değerlendirme kriterleri şunlardır:

Proje Hazırlığı ve İşletme Yeterliliği: Proje dosyasının genel yeterliliği, işletmenin proje konusu hakkındaki tecrübesi ve teknik fizibilite/ön araştırmaların eksiksiz yapılmış olması puanlamada temel esastır. Ayrıca mevcut ve planlanan üretim altyapısının, personel yapısının ve finansal yapının projenin gerçekleştirilebilmesi için yeterli olup olmadığı değerlendirilir.
Amaç, Hedef ve Faaliyet Uyumu: Proje hedeflerinin projenin amacına net bir şekilde hizmet etmesi; planlanan faaliyetlerin bu amaç ve hedeflerle uyumlu olması gereklidir. Projenin beklenen sonuçlara ulaşmasına olan katkısı ve oluşturulan faaliyet-zaman planının doğruluğu dikkate alınır.
Giderlerin Uygunluğu ve Maliyet Etkinliği: Talep edilen proje giderlerinin projenin amacına ve fayda/maliyet ilkesine uygun olması, aynı zamanda giderlerin doğrudan ilgili proje faaliyetleriyle doğru bir şekilde ilişkilendirilmiş olması incelenir.
Pazar, Rekabet ve Büyüme Etkisi: Projenin işletmenin mevcut hedeflerine, rekabet durumuna ve büyüme potansiyeline katkısı değerlendirilir. İşletmenin bu proje sayesinde ulusal veya uluslararası düzeyde yeni pazar kazanabilme veya pazar payını artırabilme durumu puanlamayı doğrudan etkiler.
Ekonomik ve Sektörel Katkı: Proje çıktısının katma değer yaratması, ülke ihracatına ölçülebilir katkısı, dışa bağımlılığı azaltma potansiyeli ve bulunduğu il/bölgeye sağlayacağı katkılar dikkate alınır. Ayrıca projenin sektörden gelen bir soruna/ihtiyaca çözüm getirme potansiyeline, proje çıktısının sektörde yaygınlaştırılabilir veya başka sektörlere uygulanabilir olmasına bakılır.
Risk Yönetimi ve Sürdürülebilirlik: Projenin uygulanabilirliğinin yüksek olması beklenir. Proje uygulanırken karşılaşılabilecek olası risklerin ve bu risklere karşı alınacak tedbirlerin planlanmış olması gereklidir. Bununla birlikte, proje yeri konumunun lojistik açıdan uygunluğu ve proje tamamlandıktan sonra da sürdürülebilirliğinin sağlanması için işletme kabiliyetinin yeterliliği değerlendirilir.

Puanlama Sonrası Sıralama Aşaması:

Kurul değerlendirmesinden 50 ve üzeri puan almayı başaran projeler, ülke genelinde en yüksek puandan en düşük puana doğru sıralanır.
KOSGEB Başkanlığı tarafından sıralamaya esas olmak üzere il, sektör, bölge veya işletme sınıfı bazında belirli bir kontenjan ayrılabilir.
Bir projenin puanı 50’nin üzerinde olsa dahi, belirlenen bütçe veya sıralama kontenjanına girememesi durumunda proje reddedilir.
Kurulun yaptığı bu değerlendirme ve puan sıralaması sonucu nihaidir ve itiraz edilemez.

EYDEP sertifikası nedir ve nasıl alınır?

EYDEP (Endüstriyel Yetkinlik Değerlendirme ve Destekleme Programı) Sertifikası, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından firmaların üretim, mühendislik ve yönetim yetkinliklerini ölçen, geliştiren ve belgeleyen bir program kapsamında verilen özel bir belgedir. Bu sertifika, firmaların nitelikli tedarikçi olmasını sağlar ve sahip oldukları yetkinlik düzeyini gösterir.

Daha önceki konuşmamızda da belirttiğimiz gibi, KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı’nda savunma, havacılık ve uzay alanında faaliyet gösteren işletmeler, sahip oldukları EYDEP sertifikası seviyesine (EYDEP-A, EYDEP-B veya EYDEP-C) göre 25.000.000 TL ile 30.000.000 TL arasında değişen istisnai kredi üst limitlerinden yararlanabilmektedir.

Sertifikanın Nasıl Alınacağı: Bana sunmuş olduğunuz KOSGEB yönerge kaynaklarında, EYDEP sertifikasının başvuru şartlarına veya bu belgenin nasıl alınacağına dair herhangi bir bilgi veya süreç yer almamaktadır. Yalnızca sertifikanın Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından verildiği belirtilmektedir.

Bu belgenin nasıl alınacağını öğrenmek için bağımsız olarak Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) resmi prosedürlerini ve başvuru kanallarını incelemeniz gerekecektir.

Apsis Danışmanlık Olarak Şirketlere Neler Sunuyoruz?

Apsis Danışmanlık olarak bu programda işletmelere yalnızca “başvuru dosyası hazırlama” hizmeti değil, finansman + yatırım + teşvik avantajı birlikte ele alınan bütüncül bir danışmanlık sunarız. Hizmetlerimiz, şu aşamalardan oluşur;

1. Ön Uygunluk ve Başvuru Analizi

İşletmenin programa başvuru yapıp yapamayacağını öncelikle mevzuat ve program kriterleri bakımından analiz ederiz.

Bu kapsamda;

işletmenin KOBİ niteliğini,
limited veya anonim şirket statüsünü,
faaliyet gösterdiği NACE kodunu,
hızlı büyüyen işletme kriterlerini,
KOSGEB veri tabanı ve işletme beyanı durumunu,
başvuru için gerekli mali ve operasyonel yeterlilikleri

değerlendiririz.

Programdan yararlanabilecek sektörler arasında imalat, telekomünikasyon, bilgisayar programlama/yazılım, bilgi hizmet faaliyetleri ve bilimsel Ar-Ge faaliyetleri yer almaktadır. Ayrıca işletmenin küçük veya orta büyüklükte olması, limited veya anonim şirket statüsünde bulunması ve hızlı büyüyen işletme niteliği taşıması beklenmektedir.

2. Proje Kurgusu ve Yatırım Planının Hazırlanması

Bu programda temel mesele yalnızca kredi kullanmak değildir. İşletmenin büyüme hedefinin, yatırım ihtiyacının ve finansman planının doğru kurgulanması gerekir.

Apsis Danışmanlık olarak;

yatırım konusunu netleştiririz,
makine, teçhizat, yazılım, hizmet alımı ve işletme sermayesi ihtiyaçlarını sınıflandırırız,
projenin kapasite artışı, verimlilik, üretim gücü ve pazar büyümesi yönünü ortaya koyarız,
başvuru dosyasının teknik ve mali gerekçesini oluştururuz.

Bu sayede başvuru, yalnızca form doldurmaya dayalı bir işlem olmaktan çıkar; işletmenin büyüme stratejisini anlatan güçlü bir proje dosyasına dönüşür.

3. KOSGEB Başvuru Sürecinin Yönetilmesi

Kapasite Geliştirme Destek Programı başvurusu, KOSGEB sistemi üzerinden yürütülen teknik bir süreçtir. Başvuru formu, iş modeli, gider kalemleri, finansman ihtiyacı ve destek gerekçesi doğru hazırlanmalıdır.

Bu kapsamda;

başvuru formunun hazırlanması,
proje metninin oluşturulması,
gider kalemlerinin programa uygun şekilde sınıflandırılması,
başvuru eklerinin kontrol edilmesi,
KOSGEB sistemine başvurunun yapılması,
eksiklik veya revizyon taleplerinin yönetilmesi

konularında işletmelere uçtan uca destek sağlarız.

4. Banka ve Finansman Sürecine Hazırlık

Program, işletmelerin finansal kuruluşlardan kullanacakları kredinin faiz/kâr payı giderlerine destek sağladığı için, yalnızca KOSGEB başvurusu değil, banka finansmanı boyutu da önemlidir. Bu noktada işletmeler için;

kredi ihtiyacının doğru hesaplanması,
proje bütçesi ile kredi tutarının uyumlaştırılması,
finansman kullanım planının hazırlanması,
bankaya sunulabilecek yatırım ve büyüme gerekçesinin oluşturulması

konularında destek veririz.

5. Yatırım Teşvik Belgesi ile Birlikte Kurgulama

Bu programın en önemli stratejik noktalarından biri, özellikle makine-teçhizat yatırımlarında Yatırım Teşvik Belgesi ile birlikte değerlendirilmesidir.

Apsis Danışmanlık olarak işletmenin makine yatırımı varsa, bu yatırımın aynı zamanda yatırım teşvik belgesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini analiz ederiz.

Uygun durumda;

yatırım teşvik belgesi başvuru stratejisini oluştururuz,
makine ve teçhizat listesini teşvik sistemi açısından inceleriz,
KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti gibi avantajların kullanılabilirliğini değerlendiririz,
KOSGEB finansmanı ile yatırım teşvik belgesi avantajlarını birlikte kurgularız.

Böylece işletme yalnızca faiz/kâr payı desteğinden değil, aynı zamanda yatırım teşvik sistemi kapsamında vergi avantajlarından da yararlanabilecek bir yapı kurabilir.

6. Risk Analizi ve Mevzuata Uyum Kontrolü

Destek programlarında yapılan en büyük hatalardan biri, işletmenin yalnızca destek almaya odaklanıp uygulama dönemindeki yükümlülükleri ihmal etmesidir.

Bu nedenle başvuru öncesinde ve sonrasında;

giderlerin uygunluğu,
fatura ve ödeme süreçleri,
kredi kullanım koşulları,
proje süresi,
revizyon ihtiyacı,
belge ve kayıt düzeni,
destek sonrası denetim riskleri

bakımından işletmeye rehberlik ederiz.

Amacımız yalnızca başvurunun yapılması değil, işletmenin destekten sorunsuz ve sürdürülebilir şekilde yararlanmasıdır.

7. Uygulama ve İzleme Süreci Desteği

Destek onayı alındıktan sonra süreç bitmez. İşletmenin kredi kullanımı, gider gerçekleşmeleri, belge düzeni ve KOSGEB süreçleri takip edilmelidir.

Bu kapsamda;

onay sonrası yapılacak işlemleri planlarız,
işletmenin satın alma ve ödeme süreçlerini yönlendiririz,
destekten yararlanma aşamalarını takip ederiz,
gerektiğinde revizyon ve bilgilendirme süreçlerini yürütürüz,
işletmenin teşvik ve destek kullanımında hata yapmasını önlemeye çalışırız.

Sonuç

Apsis Danışmanlık olarak KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında işletmelere; ön uygunluk analizi, proje kurgusu, başvuru dosyası hazırlığı, KOSGEB başvuru süreci yönetimi, banka finansmanı hazırlığı, yatırım teşvik belgesi ile birlikte değerlendirme ve uygulama dönemi danışmanlığı sunuyoruz.

Bu programı yalnızca bir kredi desteği olarak değil, üretici işletmeler için finansman maliyetini azaltan, yatırım yükünü hafifleten ve kapasite artışını destekleyen stratejik bir büyüme aracı olarak ele alıyoruz.

Doğru kurgulandığında işletme;